mezczyzna z kobieta w lozku

Co to jest seksoholizm?

Na seksoholizm, czyli uzależnienie od seksu, cierpi coraz więcej osób – szacuje się, że problem dotyczy nawet 10% społeczeństwa i w przeważającej części są to mężczyźni. Ten rodzaj nałogu ma charakter behawioralny i polega na kompulsywnych zachowaniach seksualnych oraz koncentracji życia na sferze intymnej. Uzależnienie to prowadzi do wielu problemów w sferze osobistej i społecznej, a nierzadko ma również negatywny wpływ na zdrowie.

Na czym polega uzależnienie od seksu?

Podobnie jak inne uzależnienia behawioralne takie jak np. hazard czy zakupoholizm, także seksualizm polega na patologicznych zachowaniach, w tym przypadku seksualnych.

Ponieważ seks jest naturalną częścią życia człowieka, na pierwszy rzut oka dość trudno jest określić, gdzie kończą się normalne zachowania w tej sferze, a gdzie się zaczyna patologia. Częsta ochota na bliskość z partnerem czy korzystanie z gadżetów erotycznych nie musi bowiem świadczyć o nałogu, a jedynie o większym libido. Warto więc wiedzieć, że osoby uzależnione od seksu traktują go zupełnie inaczej, bo wyłącznie instrumentalnie, jako sposób na rozładowanie silnego napięcia emocjonalnego.

Dla seksoholika odbycie stosunku seksualnego lub zaspokojenia się w inny sposób (np. za pomocą masturbacji) nie ma nic wspólnego z uczuciem miłości do drugiej osoby, potrzeby bliskości czy prostym zaspokojeniem popędu. Jest to cel sam w sobie wynikający z silnej potrzeby rozładowania napięcia, z którą uzależniony nie potrafi sobie w inny sposób poradzić. Jego życie zaczyna więc kręcić się wokół seksu, a codzienna aktywność koncentruje się na zaspokajaniu potrzeb w tej sferze. U osoby uzależnionej zachowania seksualne mają więc formę obsesyjno-kompulsywnych, a w wielu przypadkach przybierają charakter dewiacyjny.

Jakie są objawy seksoholizmu?

Najważniejszym objawem uzależnienia od seksu jest silna potrzeba do podejmowania czynności prowadzących do zaspokojenia seksualnego. Dodatkowo o patologicznym charakterze zachowań w tej sferze mogą świadczyć następujące symptomy:

  • brak kontroli nad swoją seksualnością,
  • uczucie silnego niepokoju i rozdrażnienia w sytuacji braku możliwości zaspokojenia potrzeb seksualnych,
  • podporządkowanie życia i codziennej aktywności sprawom seksu – np. spędzanie każdej wolnej chwili na oglądaniu materiałów pornograficznych czy nieustanne szukanie okazji do uprawiania seksu, choćby z przypadkowymi partnerami,
  • zaniedbywanie obowiązków oraz porzucenie dotychczasowych zainteresowań na rzecz seksu,
  • potrzeba odczuwania coraz intensywniejszych doznań skłaniająca do podejmowania ryzykownych zachowań np. seksu bez zabezpieczeń z prostytutkami,
  • kontynuowanie określonych zachowań pomimo odczuwania ich negatywnych skutków np. wyrzutów sumienia, rozpadu związku, choroby wenerycznej.

Powyższą listę można uzupełnić o konkretne zachowania, jakich często dopuszczają się osoby uzależnione od seksu i które odbiegają od normy np. częsta masturbacja, czy nałogowe uprawianie cyberseksu (z użyciem kamerki internetowej). Charakterystyczne dla tego nałogu jest również to, że niemal zawsze wpływa on negatywnie na związek z partnerem lub partnerką i uniemożliwia nawiązanie trwałej relacji.

Zadzwoń teraz: +48 538 455 505

Typy seksoholizmu

Warto wiedzieć, że uzależnienie od seksu może przybierać bardzo różną formę. Ze względu na rodzaj zachowań seksualnych wyróżnia się nawet kilkanaście typów seksoholizmu, a wśród nich można wymienić m.in.:

  • typ fantazjujący – polega na nieustannym myśleniu o seksie,
  • uzależnienie od uwodzenia – potrzeba flirtowania z każdą nowo poznaną osobą,
  • nałogowa masturbacja,
  • uzależnienie od treści pornograficznych,
  • potrzeba seksu anonimowego, z przypadkowymi osobami,
  • korzystanie z płatnego seksu,
  • voyeryzm – podglądactwo,
  • ekshibicjonizm,
  • uzależnienie od BDSM.

Znany amerykański specjalista od seksoholizmu Patrick Carnes wyróżnił trzy poziomy uzależnienia od seksu, które doskonale prezentują charakter nałogu oraz jego negatywne skutki:

  • poziom I – objawia się utratą kontroli nad aktywnością seksualną, która zaczyna mieć charakter obsesyjny i przybierać coraz bardziej intensywne formy związane z przekraczaniem kolejnych granic np. seks przez telefon, sadyzm, oglądanie twardej pornografii itp.,
  • poziom II – ten rodzaj uzależnienia zaczyna wpływać negatywnie na inne osoby, ponieważ uzależniony angażuje je w swoje praktyki seksualne poprzez np. molestowanie, ekshibicjonizm, ocieractwo itp.,
  • poziom III – na tym etapie zaspokajanie potrzeb seksualnych odbywa się poprzez zachowania niebezpieczne, dewiacyjne i karalne np. gwałt, pedofilia, zoofilia.

Na rozwinięcie się konkretnego typu seksoholizmu często wpływ ma styl życia danej osoby, a także płeć – przykładowo od cyberseksu i pornografii uzależniają się najczęściej nastolatkowie. Nałogowe uprawianie seksu płatnego oraz związanego z przemocą jest typowe dla mężczyzn, a obsesyjne fantazjowanie o seksie jest domeną kobiet.

Przyczyny seksoholizmu

Podobnie jak inne uzależnienia także seksoholizm może dotknąć każdego bez względu na płeć, wykształcenie, wykonywany zawód czy status społeczny. Najczęściej jego przyczyną jest brak umiejętności radzenia sobie z trudnymi emocjami i stresem, szczególnie po przeżyciu jakiegoś traumatycznego wydarzenia np. śmierci bliskiej osoby bądź rozpadzie związku.
Zaspokojenie seksualne pozwala szybko rozładować napięcie, a w dodatku wpływa na wydzielanie się w organizmie różnych substancji powodujących uczucie chwilowej euforii, ukojenia i odprężenia. Jedną z nich jest dopamina, która wpływa na pewne struktury w mózgu zwane układem nagrody. Co ciekawe, zapotrzebowanie na kolejne dawki dopaminy zauważono również u osób uzależnionych od substancji psychoaktywnych. Dla seksoholika zaspokojenie seksualne jest więc dokładnie tym samym, co dla narkomana przyjęcie kolejnej dawki narkotyku.

Na uzależnienie od seksu często cierpią osoby pochodzące z rodzin patologicznych (np. z syndromem DDA) lub które mają zdiagnozowane choroby psychiatryczne, inne uzależnienia bądź zaburzenia.

Wspomniany wyżej Patrick Carnes przeprowadził badania na grupie niemal 1000 seksoholików leczonych w szpitalu w Minnesocie. Okazało się, że aż 42% pacjentów było dodatkowo uzależnionych od alkoholu, a 38% miało zaburzenia odżywiania.

Skutki uzależnienia od seksu

Cechą nałogów behawioralnych, do których należy seksoholizm, jest ich potencjalnie mniej szkodliwy dla organizmu charakter niż np. alkoholizmu czy narkomanii, które bezpośrednio wpływają na zdrowie, prowadząc do uszkodzenia organów wewnętrznych, a nawet śmierci. Uzależnienie od seksu pozornie nie jest pod tym względem niebezpieczne, jednak, jak się okazuje, niesie za sobą szereg negatywnych konsekwencji, z których część może mieć wpływ także na zdrowie. Do najczęściej występujących skutków seksoholizmu można zaliczyć:

  • problemy osobiste – rozpad związku, małżeństwa, utrata rodziny,
  • samotność, utrata znajomych i przyjaciół,
  • zaniedbywanie obowiązków, skutkujące kłopotami w pracy lub problemami w szkole,
  • depresja, apatia, kłopoty z koncentracją, problemy emocjonalne,
  • zaburzenia seksualne np. przedwczesny wytrysk, anorgazmia,
  • choroby przenoszone drogą płciową – AIDS, choroby weneryczne,
  • wysokie koszty finansowe wynikające np. z opłacania prostytutek,
  • konsekwencje prawne w przypadku dopuszczania się zabronionych zachowań seksualnych,
  • rozwinięcie się innych uzależnień, od alkoholu, narkotyków, czy leków.

Konsekwencje nałogu pojawiają się wraz z rozwojem uzależnienia, dlatego bardzo długo problem bywa bagatelizowany, a nawet niedostrzegany.

Leczenie seksoholizmu – jak wyrwać się z nałogu?

Wiele osób nie dopuszcza do siebie myśli, że ich nadmierne potrzeby seksualne mogą mieć znamiona uzależnienia. Dość typowe jest racjonalizowanie swoich zachowań i nad aktywności lub po prostu ich bagatelizowanie. Dopiero gdy pojawiają się problemy w innych sferach życia wynikające z nałogu, seksoholik zazwyczaj uświadamia sobie, że powinien coś z tym zrobić. Niestety samodzielne próby zerwania z nałogiem, czyli zaprzestanie określonych czynności, zazwyczaj okazują się nieskuteczne. Głód seksu jest zbyt silny, a w niektórych przypadkach obserwuje się nawet fizyczne i psychiczne dolegliwości abstynencyjne jak u uzależnionych od substancji psychoaktywnych. Najczęściej są to problemy z nastrojem, snem i apetytem, ale nierzadko pojawiają się także różne dolegliwości bólowe o niewyjaśnionej etiologii. Tego rodzaju objawy utrudniają wyrwanie się z nałogu, dlatego w procesie leczenia uzależnienia od seksu niezbędna jest pomoc specjalisty.

Terapia odbywa się najczęściej poprzez regularne spotkania z psychologiem oraz grupami wsparcia. Leczenie może być prowadzone w trybie stacjonarnym lub ambulatoryjnym. Co ważne, leczenie seksoholizmu nie powinno prowadzić do abstynencji, lecz zmiany postrzegania seksu i powrót do normalnego życia płciowego. Bardzo często pośrednim celem psychoterapii jest pomoc osobie uzależnionej w nabyciu umiejętności budowania zdrowych relacji z partnerem oraz radzenia sobie z trudnymi emocjami. W wyjątkowych przypadkach niezbędne jest zastosowanie leków farmakologicznych np. antydepresyjnych lub tłumiących nadmierny popęd seksualny.