Uzależnienie od internetu

Dynamiczny rozwój nowoczesnej technologii dostarcza jej użytkownikom mnóstwa niedostępnych wcześniej możliwości i otwiera przed nimi zupełnie nowe perspektywy. Niestety jednak w tym przypadku sprawdza się również powiedzenie „nie ma róży bez kolców”. Liczba internautów w Polsce przekroczyła już 28 milionów. Nawet 6% z nich (ponad 1,5 miliona osób) może dotyczyć wymagający leczenia siecioholizm – uzależnienie od Internetu. Objawy nadmiernego korzystania z sieci można dostrzec przede wszystkim u młodych ludzi, choć nie tylko oni bywają uzależnieni.

Takie są statystyki, które cały czas dynamicznie się zmieniają na niekorzyść wraz ze zwiększeniem dostępności i popularności globalnej sieci. Choć trudno nie docenić przydatności tej technologii, dla niektórych osób staje się ona najważniejszym sposobem spędzania czasu i stanowi główny element codziennego funkcjonowania. Z czasem może nawet przerodzić się w zaburzenie psychiczne i poważne uzależnienie wymagające leczenia, chociaż początkowe objawy siecioholizmu bardzo często wydają się całkowicie normalne i bywają lekceważone.

Skutki tego pozornie niegroźnego nałogu, bez odpowiedniego leczenia, bywają bardzo przykre, szczególnie w przypadku uzależnionych dzieci. Nasilone objawy mogą znacząco wpływać na ich życie i relacje z innymi ludźmi. Dlatego też bardzo często już kilkulatki i nastolatkowie cierpiący na siecioholizm wymaga pomocy psychoterapeuty w wychodzeniu z uzależnienia, chociaż mogłoby się wydawać, że w przypadku tak młodych osób trudno mówić o jakichkolwiek schorzeniach.

Siecioholizm – czym jest uzależnienie od Internetu?

Wielu rodziców zauważa, że ich pociechy spędzają online dużą część wolnego czasu, ale nie zawsze od razu wiążą to z siecioholizmem. Jedni z nich dostrzegają w tym objawy uzależnienia od Internetu i zanim jeszcze skonsultują się z ekspertem w sprawie leczenia, starają się z nim walczyć na własną rękę. Robią to, np. zapisując dziecko na dodatkowe zajęcia pozalekcyjne, wspierając je w poszukiwaniu nowego hobby lub po prostu ograniczając dostęp do komputera. Inni stwierdzają, że uzależnienie od korzystania z sieci to zjawisko powszechne, związane z czasami, w jakich przyszło żyć młodemu pokoleniu, uważają, że ich dzieci z całą pewnością nie są uzależnione i nie obawiają się siecioholizmu. Prawda zwykle leży pośrodku. Profesjonalne leczenie nie zawsze jest od razu konieczne, ale w razie zauważenia niepokojących objawów z pewnością warto zachować wzmożoną czujność i w razie potrzeby skorzystać z pomocy specjalistów.

Jak sama nazwa wskazuje, uzależnieniem od Internetu jest nadmierne i kompulsywne korzystanie z sieci, które skutkuje wieloma problemami osobistymi, zdrowotnymi, społecznymi i zawodowymi. Najważniejszym objawem tego zaburzenia, jest to, że osoba dotknięta tym nałogiem czuje nieustanny przymus surfowania in Internecie, również kosztem innych czynności i z czasem zupełnie traci nad tym kontrolę. W skrajnych przypadkach siecioholizmu, bez odpowiedniego leczenia, uzależnieni nie potrafią oderwać się od komputera nawet przez kilkanaście godzin, zatapiając się całkowicie w świecie wirtualnym. Wskutek uzależnienia tracą kontakt z rzeczywistością i zapominają nawet o najbardziej podstawowych potrzebach fizjologicznych.

Nałóg na miarę czasów

W przeciwieństwie do wielu innych uzależnień and zaburzeń natury mentalnej siecioholizm jest stosunkowo nowym zjawiskiem, a jego objawy nie są powszechnie znane, przez co tym trudniej go właściwie diagnozować. Pojawił się on oczywiście na skutek wyjątkowo szybko rozwijającej się branży IT i związanych z nią możliwości. Siecioholizm, jak czasami nazywane jest uzależnienie od Internetu, reprezentuje specyficzne rodzaje nałogów behawioralnych i wymaga profesjonalnego wsparcia pod kontrolą specjalistów. Osoby, u których stwierdzono jego objawy, czują przymus wykonywania określonych czynności, a nie zażywania substancji psychoaktywnych, jednak mechanizm działania nałogu jest bardzo zbliżony. Problem uzależnionych od sieci pacjentów jest więc podobny w swojej naturze do pracoholizmu, zakupoholizmu czy hazardu i tak jak one wymaga pomocy doświadczonych ekspertów.

Ponieważ nałóg ten związany jest ze stosunkowo nową technologią, siecioholizm nie od razu trafia do powszechnej świadomości jako poważne zaburzenie. Jego objawy u osób uzależnionych zostały zauważone już w latach 90. XX wieku, kiedy Internet dopiero zaczynał zyskiwać popularność. Po raz pierwszy zjawisko opisał szerzej nowojorski psychiatra Ivan Goldberg w 1995 roku. Rok później inna amerykańska badaczka uznawana za pionierkę badań nad tym zagadnieniem, Kimberly Young, sformułowała listę pytań pozwalających zdiagnozować siecioholizm, co jest oczywiście pierwszym krokiem do tego, aby mogła rozpocząć się skuteczna terapia uzależnień behawioralnych u osoby uzależnionej od sieci. Warto się z nimi zapoznać, aby w razie potrzeby móc odpowiednio szybko rozpoznake niepokojące objawy i zacząć szukać profesjonalnej pomocy.

Rodzaje uzależnienia od Internetu

Z racji dostępności różnorodnych sposobów korzystania z Internetu siecioholizm może mieć rozmaite oblicza, w każdym przypadku wymagające leczenia. Objawy uzależnienia będą się zatem nieco od siebie różnić w każdym przypadku. Amerykański psycholog John Suler wymienia na przykład dwa rodzaje nałogu:

  • społeczny – siecioholizm związany z nadmiernym używaniem komunikatorów, portali społecznościowych, czatów, e-mail itp., a więc poszukiwaniem kontaktu z innymi użytkownikami Internetu,
  • niespołeczny – dotyczy wykorzystywania sieci przez uzależnionego do wyszukiwania informacji, bez podejmowania interakcji z osobami trzecimi.

Z kolei wspomniana wyżej doktor Kimberly Young na podstawie objawów nałogu wyróżnia aż 5 podtypów wymagającego leczenia siecioholizmu:

  • internetowa erotomania – polega na nałogowym korzystaniu przez uzależnionych z materiałów erotycznych i pornograficznych znajdujących się w sieci,
  • socjomania internetowa – jest to uzależnienie od wirtualnych kontaktów z innymi ludźmi z wykorzystaniem takich narzędzi jak czat, poczta elektroniczna, forum dyskusyjne, czy portale społecznościowe,
  • uzależnienie od sieci – jego objawem jest silna potrzeba przebywania w Internecie, bez ukierunkowania na konkretne czynności,
  • przeciążenie informacyjne – dochodzi do niego u osób uzależnionych od śledzenia najnowszych informacji na portalach oraz uczestniczenia w wielu dyskusjach na forach internetowych, w obawie, że ominie je coś ważnego,
  • uzależnienie od komputera – pod tym pojęciem należy rozumieć ogólną potrzebę używania sprzętu nie tylko do surfowania po sieci, a więc siecioholizmu, ale także na przykład do grania.

Biorąc pod uwagę obie wyżej wymienione klasyfikacje, należy podkreślić, że tylko odpowiednie zdiagnozowanie trudności pozwala na efektywne leczenie uzależnionego od Internetu lub nowoczesnego sprzętu elektronicznego. Ważną kwestią jest także to, że czasami w ramach uzależnienia występują objawy z więcej niż jednej podkategorii. Dodatkowo, wraz z rozwojem technologii internetowych pojawiają się nowe formy siecioholizmu np. przymus e-zakupów czy natrętne korzystanie z mediów społecznościowych, dlatego wiedza z zakresu uzależnienia od Internetu musi być nieustannie aktualizowana. Najważniejsze jest to, że każda forma nadmiernie częstego korzystania z sieci wymaga wsparcia, jeśli uzależniony nie ma nad nią kontroli i odczuwa wewnętrzny przymus.

Jak przebiega proces uzależnienia?

Podobnie jak w przypadku innych uzależnień siecioholizm zaczyna się niewinnie. Jego objawy wydają się na tyle niegroźne, że często rozwija się on zupełnie niepostrzeżenie, do momentu, aż uzależniony wymaga specjalistycznego leczenia. Ze względu na to, że dzisiaj Internet używany jest na porządku dziennym w zasadzie przez wszystkich w domu, szkole i pracy, bardzo trudno zauważyć pierwsze niepokojące objawy świadczące o dysfunkcyjnym korzystaniu z tej technologii. Zwykle wszystko zaczyna się od fascynacji określonym rodzajem stron i serwisów np. mediami społecznościowymi, grami online czy portalami rozrywkowymi. Uzależniony użytkownik czerpie przyjemność z korzystania z nich, dlatego poświęca im coraz więcej czasu. W pewnym momencie czynność ta staje się najważniejsza, a siecioholizm coraz bardziej wpływa na codzienne życie danej osoby.

Niepokojącym objawem, który może być symptomem trudności i powinien być sygnałem, by zastanowić się nad podjęciem leczenia, jest m.in. to, że uzależniony od Internetu czuje przymus zajrzenia do sieci zaraz po wstaniu z łóżka, a w ciągu dnia przerywa pracę lub naukę po to, by włączyć ulubioną stronę. W końcu wiele z osób narażonych na siecioholizm traci kontrolę nad swoim zachowaniem. Surfując w świecie wirtualnym po kilkanaście godzin dziennie, uzależnieni zapominają o innych obowiązkach, bliskich czy zwykłym odpoczynku. Gdy świat wirtualny zaczyna dominować w życiu, nawyk staje się destrukcyjny, ponieważ negatywnie wpływa na sprawy zawodowe, osobiste, a nawet na zdrowie. Aby nie doprowadzić do takiej sytuacji, warto skonsultować się ze specjalistą, który może pomóc zdiagnozować problem i zalecić leczenie uzależnienia od Internetu już przy pierwszych objawach siecioholizmu.

Objawy uzależnienie od Internetu (siecioholizmu)

Jak rozpoznać wymagające leczenia uzależnienie od komputera u osoby uzależnionej?

Rozpoznanie problemu zwykle nie jest trudne dla otoczenia, choć zazwyczaj osoby dotknięte siecioholizmem długo zaprzeczają, że straciły kontrolę. Do najważniejszych objawów sygnalizujących jego istnienie należą:

    • spędzanie minimum 35 godzin tygodniowo na surfowaniu w sieci, nie licząc czasu spędzanego w Internecie z racji wykonywanych obowiązków zawodowych (kryterium sformułowane przez dr Kimberly Young),
    • silna potrzeba korzystania z Internetu, z którą trudno uporać się samodzielnie,
    • utrata kontroli nad ilością czasu spędzanego w sieci,
    • ciągłe myślenie przez uzależnionego o aktywnościach online,
    • odczuwanie napięcia lub dyskomfortu w sytuacji braku możliwości skorzystania z Internetu,
    • stopniowa utrata zainteresowań innymi formami zajęcia wolnego czasu,

 

    • problemy zdrowotne, społeczne, rodzinne, finansowe lub zawodowe wynikające bezpośrednio z nałogowego korzystania z sieci.

 

Uświadomienie sobie problemu przez uzależnionego często wywołane jest dopiero bolesnymi skutkami kryzysu. Wówczas osoby zmagające się z siecioholizmem często, zanim zdecydują się na profesjonalną pomoc, próbują ograniczyć czas spędzany w Internecie na własną rękę. Zazwyczaj jednak próby takie kończą się niepowodzeniem ze względu na zbyt silny głód przebywania w sieci, będący naturalną częścią tego mechanizmu.

Zadzwoń teraz: +48 538 455 505

Uzależnienie wśród dzieci

Przeprowadzane liczne badania wykazały, że na siecioholizm narażone są głównie osoby młode i to u nich najczęściej rozpoznaje się jego pierwsze objawy. Niestety problem szczególnie często dotyczy dzieci i młodzieży, które w sieci spędzają po kilka godzin dziennie. Świat wirtualny to dla nich podstawowe źródło informacji, miejsce spotkań ze znajomymi, a także w pewnym sensie cyfrowy plac zabaw. Z biegiem lat uzależnienie od Internetu dotyka coraz młodsze osoby, a rodzina szuka pomocy psychologicznej, gdy objawy zaczynają wyraźnie destabilizować codzienność i życie domowe.

Badania konsumenckie wykazują, że z Internetu korzysta zdecydowana większość dzieci w wieku szkolnym. Grupa ta, ze względu na wciąż rozwijający się układ nerwowy, jest mocno zagrożona siecioholizmem. Najlepszym potwierdzeniem tego faktu jest to, że niepokojące objawy można dostrzec u coraz większej jej części. Co ważne, do surfowania w sieci wykorzystywane są głównie smartfony i laptopy. Ulubionymi formami spędzania czasu w Internecie jest:

  • słuchanie muzyki,
  • oglądanie materiałów wideo,
  • współdzielone gry online.

Leczenie uzależnienia wśród najmłodszych bywa wyzwaniem i wymaga pełnego, ciepłego zaangażowania ze strony rodziców uzależnionego dziecka.

Jak rozpoznać siecioholizm?

Dostrzeżenie u dzieci tego problemu wymaga od rodziców bacznej i spokojnej obserwacji ich zachowania. Objawami nieprawidłowego korzystania z sieci u najmłodszych, którego skutkiem może być siecioholizm, czyli uzależnienie od Internetu, a w konsekwencji potrzeba wsparcia psychoterapeutycznego, są najczęściej:

  • spędzanie coraz większej ilości czasu przed ekranem komputera lub telefonu,
  • ukrywanie przed rodzicami realnego czasu spędzanego w sieci (np. gra online w godzinach nocnych),
  • wyraźna zmiana zachowania dziecka w sytuacji braku dostępu do sieci – drażliwość, nerwowość, niepokój,
  • utrata zainteresowania dotychczasowymi formami spędzania wolnego czasu na rzecz urządzeń z dostępem do Internetu,
  • problemy z koncentracją u młodej osoby cierpiącej na siecioholizm, pogorszenie ocen w szkole,
  • zmiany w kontaktach towarzyskich dziecka – spędzanie mniejszej ilości czasu z przyjaciółmi w świecie realnym na rzecz relacji w Internecie.

Zauważenie u dziecka powyższych objawów powinno skłonić opiekunów do reakcji i poszukania mądrego wsparcia, aby zapobiec dalszemu wycofywaniu się pociechy ze świata rzeczywistego w wirtualny. Jest to ważne, ponieważ uzależnienie od Internetu może zaburzać naturalny rozwój młodego człowieka. Szybka i pełna empatii reakcja dorosłych pozwala zatrzymać rozwój trudności i pomaga dziecku odzyskać równowagę.

Jak wygląda terapia, leczenie uzależnienia od Internetu?

Zarówno starsi, jak i młodsi, którzy zmagają się z kompulsywnym korzystaniem z Internetu, mogą liczyć na profesjonalną i bezpieczną pomoc w powrocie do równowagi. Specjalistyczne programy terapeutyczne nakierowane na bezpieczne i kompleksowe leczenie uzależnień behawioralnych, w tym pacjentów z objawami siecioholizmu, proponuje nasz prywatny ośrodek leczenia uzależnień Vita Libera w Warszawie.

W przypadku tych trudności wysoce skuteczna okazuje się psychoterapia poznawczo-behawioralna. Zwykle prowadzona jest w formie regularnych i bezpiecznych spotkań uzależnionego ze specjalistą, z pełnym poszanowaniem jego godności i historii. Służą temu konkretne ćwiczenia pozwalające odzyskać kontrolę nad czasem, m.in. prowadzenie ustrukturyzowanego dziennika aktywności w sieci czy stopniowe, bezpieczne wydłużanie przerw w korzystaniu z urządzeń elektronicznych. Jeśli chcesz poznać szczegóły dotyczące organizacji terapii, sprawdź aktualny cennik leczenia i detoksu w naszej placówce.

W przypadku pracy z dziećmi i młodzieżą, w proces ten zaangażowani są także rodzice. Uczą się oni, jak wspólnie z dzieckiem stawiać zdrowe granice, jak mądrze kontrolować obecność technologii w domu oraz jak wspierać pociechę w przeżywaniu trudnych emocji bez ucieczki w świat wirtualny.

Jak przeciwdziałać uzależnieniu?

Dużo łatwiej i bezpieczniej dla zdrowia psychicznego jest zapobiegać kryzysom, zanim konieczna będzie zaawansowana terapia. Niestety problem siecioholizmu bywa w społeczeństwie bagatelizowany, a jego pierwsze objawy niesłusznie przypisuje się wyłącznie specyfice obecnych czasów. Może to prowadzić do pogłębienia problemu, niosąc za sobą dotkliwe konsekwencje osobiste. Do najczęstszych skutków, z jakimi borykają się osoby uzależnione od Internetu, należą:

  • stany depresyjne wymagające specjalistycznego wsparcia,
  • izolacja społeczna, poczucie wyobcowania i samotności,
  • poważne zaburzenia rytmu snu,
  • ryzyko poszukiwania ulgi w innych substancjach (np. alkoholu),
  • problemy ze wzrokiem,
  • bóle kręgosłupa czy zespół cieśni nadgarstka,
  • osłabienie ogólnej kondycji fizycznej,
  • nadwaga i otyłość,
  • kryzysy w nauce i pracy,
  • napięcia i konflikty w relacjach rodzinnych.

Całkowite unikanie sieci w obecnym świecie jest niemożliwe i niecelowe – to pożyteczne narzędzie do nauki, rozwoju i pracy. Aby zapobiec uzależnieniu od Internetu, kluczowe jest świadome korzystanie z technologii oraz dbanie o równowagę między życiem online a offline. Jeśli czujesz, że Ty lub ktoś z Twojej rodziny traci kontrolę nad obecnością w sieci, warto skontaktować się z naszym zespołem i bez żadnej presji skonsultować swoje obawy ze specjalistą. Pamiętaj, że prośba o pomoc to pierwszy krok do odzyskania wpływu na własne życie.