Nałogowe picie powoduje spustoszenie w organizmie uzależnionego. Alkoholizm to straszna choroba, które dotyka nie tylko samego alkoholika, ale i jego najbliższe otoczenie. Jak się w takiej sytuacji zachować, czy da się pomóc osobie w nałogu i zmusić ja do detoksu, odwyku i terapii uzależnień? Jak rozpoznać rodzinę dysfunkcyjną i czy można ją uratować? Podpowiadamy – sprawdź.
Spis treści
Dysfunkcyjna rodzina, czyli jaka?
Taka, w której poszczególne role są zaburzone i przejmowane przez innych członków rodziny, nierzadko przez dzieci. Wielu osobom taka rodzina kojarzy się dość stereotypowo. Tam, gdzie jest alkoholizm, ojciec – czasami matka, od rana chodzą pijani, zataczają się gdzieś w bramie. Nie zawsze tak jest. Czasem alkoholik ma dobrą pracę i jest szanowanym obywatelem. Dopiero po pracy sięga po napoje procentowe, aby się od odstresować i zapomnieć o problemach.
O rodzinie dysfunkcyjnej mówimy wtedy, gdy jedno lub oboje rodziców/współmałżonków – piją i:
-
zaniedbują swoje obowiązki wobec dzieci i partnera,
-
są nadpobudliwi – nie dopuszczają do siebie myśli, że mają problem alkoholowy, nie chcą słyszeć o detoksie i terapii uzależnień,
-
nie dają wsparcia i poczucia bezpieczeństwa najbliższym,
-
ich poczucie własnej wartości jest niskie, a sposób komunikacji z najbliższymi ogranicza się do wyzwisk, kłótni i awantur.
W takiej rodzinie szczególnie dzieci nie mogą się prawidłowo rozwijać, zaspokajać swoich podstawowych potrzeb. Nie mają odpowiednich wzorców, mają problemy w budowaniu relacji, także w dorosłym życiu. Dotyka ich syndrom DDA i również im potrzebna jest terapia uzależnień, którą powinna zostać objęta cała rodzina alkoholika.
Jakie zasady panują w rodzinie alkoholika?
Osobom, które funkcjonują z alkoholikiem pod jednym dachem, często towarzyszą uczucia bezradności i wstydu. Ukrywają przed sąsiadami problem alkoholizmu bliskiej osoby. Główne zasady panujące w takiej rodzinie, to:
-
„tylko nie mów nikomu” – nałogowe picie jest często tajemnicą poliszynela, o której wiedzą wszyscy, ale nikt nie reaguje. Mimo to utrzymanie tego sekretu staje się głównym celem i motorem do działania całej rodziny,
-
„nie ufaj” – w rodzinie dotkniętej alkoholizmem żaden z jej członków nie może liczyć na wsparcie, muszą polegać tylko na sobie. Myślą więc, że takie reguły panują także poza domem. Dlatego są nieufni, nie proszą o pomoc – cierpią w samotności i milczeniu,
-
„nie czuj” – w rodzinie alkoholowej uczucia, potrzeby i emocje poszczególnych jej członków zostają zepchnięte na dalszy plan. Aby przetrwać, w głowie współuzależnionych tworzy się mechanizm obronny. Na wszystko, co ich otacza, reagują beznamiętnie, nie okazują uczuć, zwłaszcza dzieci tłumią swoje emocje. To powoduje strach przed samym sobą, frustrację i cierpienie.
Dlatego terapia uzależnień i wsparcie osób z DDA jest tak samo istotne, co u osób w nałogu.
Jakie zachowania mogą przejawiać dzieci z rodzin dysfunkcyjnych?
Nieletni w rodzinach dotkniętych alkoholizmem nie mogą rozwijać się prawidłowo. Aby przetrwać, przyjmują na siebie pewne role, z którymi wiążą się określone zachowania. Najczęściej w literaturze fachowej mówi się o dzieciach:
-
„bohaterach” – są pracowite, z pozoru pewne siebie, starają się, by w domu było normalnie. Myślą, że w ten sposób uratują rodzinę, zasłużą na miłość i akceptację,
-
„błaznach” – przez ciągłe żarty chcą podtrzymać doby humor, iluzję normalności. Są ruchliwe, nie mogą skupić się na nauce. Często zostaje im przypięta łatka klasowego błazna, który jest zdolny, ale leniwy,
-
„czarnych owcach” – z alkoholizmem w domu radzę sobie poprzez bunt i agresję. Mają problemy z nawiązywaniem kontaktów z rówieśnikami, budowaniem głębokich relacji,
-
„nieobecnych” – tzw. dzieciach we mgle. Są nieufne, nie potrafią się skupić na najprostszych zadaniach. Żyją we własnym świecie – w ten sposób starają się odreagować stres i uciec od problemów.
Terapia uzależnień jako jedno z rozwiązań dla dysfunkcyjnych rodzin i alkoholików
Niektórym wydaje się, że alkoholizm niszczy tylko uzależnionego, ale to nieprawda. Destrukcyjne zachowania alkoholika odbijają się na całej rodzinie, która często jest współuzależniona. Jak przerwać ten „zaklęty krąg”? Rozwiązaniem może być wielotorowa terapia w ośrodku leczenia uzależnień, takim jak VitaLibera. Tam osoby dotknięte skutkami alkoholizmu znajdą pomoc. Chętni mogą przejść detoks i odwyk. Specjaliści prowadzą też mityngi AA i grupy wsparcia dla DDA. Chcesz dowiedzieć się więcej? Skontaktuj się z nami.
Może Cię też zainteresować:
-
Tekst powstał pod nadzorem merytorycznym
Sebastian Nowakowski
Od wielu lat pracuje jako specjalista psychoterapii uzależnień prowadząc terapię grupową i indywidualną dla osób uzależnionych, współuzależnionych i z syndromem DDA.
