Alkoholizm jako choroba cywilizacyjna
Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), alkoholizm to jedno z najpoważniejszych schorzeń cywilizacyjnych współczesnego świata. Co roku dotyka miliony ludzi – niezależnie od wieku, płci czy statusu społecznego. Alkohol, będący elementem wielu tradycji i rytuałów społecznych, obecny jest w naszej kulturze od pokoleń. Niestety, jego powszechność sprawia, że wiele osób zaczyna pić już od młodych lat.
Uzależnienie od alkoholu to choroba przewlekła, której nie da się całkowicie wyleczyć. Osoba uzależniona pozostaje alkoholikiem do końca życia, nawet jeśli na co dzień funkcjonuje trzeźwo. Kluczowe znaczenie ma tutaj utrzymanie długotrwałej abstynencji.
Wielu pacjentów zastanawia się jednak:
Czy możliwe jest tzw. picie kontrolowane, czyli spożywanie alkoholu w ograniczonych, samodzielnie wyznaczanych dawkach?
Czym jest picie kontrolowane?
Picie kontrolowane to podejście, które zakłada świadome i ograniczone spożycie alkoholu. Osoba stosująca tę strategię ustala sobie konkretne granice – ile, kiedy i w jakich okolicznościach może pić.
W teorii brzmi to logicznie i wykonalnie. W praktyce jednak – zwłaszcza w przypadku osób uzależnionych – okazuje się skrajnie trudne, a często niemożliwe. Utrzymanie samokontroli przy konsumpcji alkoholu wymaga ogromnej samoświadomości i psychicznej stabilności, której osobom uzależnionym często brakuje.
Dla osób zdrowych picie kontrolowane może być formą zapobiegania nadmiernemu spożyciu i jego konsekwencjom. Dla alkoholików – to prosta droga do nawrotu choroby.
Picie ryzykowne a kontrolowane – jaka jest różnica?
U osób uzależnionych picie rzadko kiedy ma charakter kontrolowany. Zdecydowanie częściej mamy do czynienia z piciem ryzykownym, czyli regularnym i coraz częstszym sięganiem po alkohol w celu poprawy samopoczucia, odreagowania stresu czy ucieczki od problemów.
Objawy picia ryzykownego to m.in.:
-
coraz wyższe dawki alkoholu,
-
picie w samotności,
-
ukrywanie nałogu,
-
zaniedbywanie obowiązków rodzinnych i zawodowych,
-
zaprzeczanie problemowi.
Z czasem picie ryzykowne prowadzi do rozwoju pełnoobjawowego uzależnienia. Osoba traci kontrolę nad ilością spożywanego alkoholu, a trunki zaczynają dominować nad jej życiem prywatnym, zawodowym i emocjonalnym.
Czy osoba uzależniona może pić w sposób kontrolowany?
Nie. Osoba uzależniona nie jest w stanie samodzielnie i bezpiecznie kontrolować ilości spożywanego alkoholu. Dla alkoholika nawet najmniejsza dawka może uruchomić tzw. głód alkoholowy – silne i niekontrolowane pragnienie dalszego picia.
Uzależnienie ma charakter psychosomatyczny – obejmuje zarówno psychikę, jak i funkcjonowanie całego organizmu. Alkohol w dłuższym okresie:
-
uszkadza wątrobę, trzustkę, żołądek i nerki,
-
zaburza funkcjonowanie układu nerwowego i sercowo-naczyniowego,
-
prowadzi do nieodwracalnych zmian w mózgu,
-
zwiększa tolerancję organizmu, przez co osoba potrzebuje coraz więcej alkoholu do osiągnięcia efektu.
Dla uzależnionego nie istnieje bezpieczna dawka alkoholu.
Abstynencja – jedyny skuteczny kierunek terapii
Abstynencja to podstawowy cel kompleksowego leczenia choroby alkoholowej. Nawet jedno piwo może wywołać u osoby uzależnionej nawrócenie choroby i rozpoczęcie ciągu alkoholowego, który trwa dniami, tygodniami, a czasem miesiącami.
Dlaczego abstynencja to najlepsze rozwiązanie?
-
Chroni efekty terapii i zapobiega nawrotom.
-
Pozwala organizmowi się zregenerować.
-
Daje szansę na odbudowanie relacji i zdrowego stylu życia.
-
Zwiększa skuteczność leczenia psychologicznego i farmakologicznego.
Kontrolowane picie nie jest celem terapeutycznym w przypadku osób uzależnionych. Jest wręcz zagrożeniem dla ich zdrowia i procesu wychodzenia z nałogu.
Głód alkoholowy – jak sobie z nim radzić?
Głód alkoholowy to silna potrzeba sięgnięcia po alkohol, która pojawia się nawet u osób, które przez długi czas pozostawały trzeźwe.
Wyzwalaczem mogą być:
-
stresujące sytuacje,
-
spotkania towarzyskie,
-
zapach alkoholu,
-
wspomnienia picia,
-
emocje takie jak złość, lęk czy smutek.
Co pomaga w walce z głodem?
-
Psychoterapia indywidualna i grupowa (np. spotkania AA),
-
wsparcie bliskich,
-
techniki radzenia sobie ze stresem,
-
leczenie farmakologiczne (np. Esperal),
-
kontakt z terapeutą lub psychologiem uzależnień w chwilach kryzysu.
Leczenie uzależnienia – kompleksowe wsparcie krok po kroku
Tylko kompleksowa terapia daje realną szansę na wyjście z uzależnienia. Pierwszym etapem jest zazwyczaj odtrucie organizmu (detoks alkoholowy), przeprowadzane pod opieką lekarzy i specjalistów. Pomaga ono złagodzić objawy Alkoholowego Zespołu Abstynencyjnego i zminimalizować ryzyko nawrotu.
Kolejnym krokiem jest psychoterapia i nauka życia w trzeźwości. Wsparcie w tym procesie zapewniają terapeuci, grupy wsparcia i – w niektórych przypadkach – środki farmakologiczne.
Podsumowanie
Picie kontrolowane nie jest możliwe dla osób uzależnionych. Nawet najmniejsza ilość alkoholu może uruchomić mechanizmy prowadzące do nawrotu choroby. Dla alkoholika jedyną bezpieczną drogą jest pełna i konsekwentna abstynencja.
Choć może wydawać się to trudne, wyjście z uzależnienia jest możliwe – wymaga jednak kompleksowej terapii, zaangażowania, pracy nad sobą i gotowości do zmiany. Jeśli Ty lub bliska Ci osoba zmagacie się z uzależnieniem – nie czekajcie. Warto sięgnąć po pomoc wykwalifikowanych specjalistów. To pierwszy krok w stronę zdrowia i nowego, trzeźwego życia.