Opium to substancja pochodząca z soku makówek maku lekarskiego. Jest znane od tysięcy lat i było wykorzystywane w wielu starożytnych cywilizacjach – od Grecji i Rzymu po Egipt, Indie i Chiny. Stosowano je zarówno jako środek leczniczy, jak i w rytuałach religijnych. Opium działa przede wszystkim przeciwbólowo i odurzająco, ale ma też silne właściwości uzależniające.

Jak powstaje opium?

Opium uzyskuje się z mleczka makowego – gęstego soku, który wydobywa się po nacięciu niedojrzałej makówki. Ten płyn zawiera dużą ilość alkaloidów, takich jak morfina, kodeina i tebaina, które mają działanie psychoaktywne. Gdy sok zostaje wystawiony na powietrze, zmienia kolor na brązowy i zaczyna twardnieć. Po wyschnięciu staje się kruchy i można go łatwo zdrapać z powierzchni rośliny. Następnie suszy się go i przekształca w gotowy produkt – opium.

Dlaczego opium jest niebezpieczne?

Opium zawiera substancje, które silnie oddziałują na układ nerwowy człowieka. W Polsce uprawa maku lekarskiego w celach narkotycznych oraz zbieranie mleczka makowego są nielegalne. Powodem jest duże ryzyko uzależnienia i poważnych skutków zdrowotnych wynikających z jego zażywania.

Jak można zażywać opium?

Ludzie stosują opium na różne sposoby:

  • Doustnie – w formie nalewki (laudanum), czyli opium rozpuszczonego w alkoholu lub kwasku cytrynowym. Może być też spożywane w formie wywaru z wysuszonych łodyg maku, zwanego „makiwarą” lub „zupą makową”.
  • Palenie – szczególnie popularne w Azji. Użytkownicy palą opium za pomocą długiej fajki lub podgrzewają je na folii aluminiowej i wdychają dym.
  • Dożylnie – bardzo niebezpieczna metoda polegająca na rozpuszczeniu opium w wodzie i wstrzyknięciu go do żyły. Nawet niewielka dawka może prowadzić do niewydolności oddechowej i śmierci.
  • Podskórnie – mniej popularna forma, ponieważ substancja wchłania się wolniej i nie daje natychmiastowego efektu.

Dlaczego palenie opium uzależnia?

Palenie opium to jedna z najczęściej stosowanych metod, zwłaszcza w Azji. Efekty działania narkotyku pojawiają się bardzo szybko i mogą prowadzić do silnego uzależnienia już po kilku dawkach. Początkowe uczucie euforii i relaksu szybko zmienia się w przymus zażywania kolejnych dawek, a długotrwałe stosowanie prowadzi do wyniszczenia organizmu.

Osoby uzależnione od opium często tracą masę ciała, cierpią na bezsenność, problemy trawienne i poważne stany depresyjne. Organizm zaczyna się przyzwyczajać do substancji, co oznacza, że potrzebne są coraz większe dawki, aby osiągnąć ten sam efekt.

Co się dzieje po przedawkowaniu?

Przedawkowanie opium może być śmiertelne, zwłaszcza gdy narkotyk jest podawany dożylnie. Najczęstsze objawy to:

  • utrata przytomności,
  • zatrzymanie oddechu,
  • spowolnienie pracy serca,
  • osłabienie mięśni,
  • silne wymioty,
  • gorączka,
  • siność skóry i warg.

Dodatkowe zagrożenie stanowią domowe sposoby przygotowania opium, które mogą prowadzić do zanieczyszczenia narkotyku. Brud, kurz czy inne substancje obecne w roztworze mogą powodować zakażenia i dodatkowe komplikacje zdrowotne.

Jakie są długoterminowe skutki uzależnienia?

Uzależnienie od opium jest jednym z najtrudniejszych do przezwyciężenia. Substancje zawarte w narkotyku działają nie tylko na ciało, ale także na psychikę. Skutki długotrwałego zażywania obejmują:

  • wyniszczenie organizmu i spadek masy ciała,
  • przewlekłe bóle mięśni i głowy,
  • osłabienie układu odpornościowego,
  • problemy z zębami i skórą,
  • zaburzenia pracy jelit i zaparcia,
  • silne uzależnienie psychiczne i fizyczne.

Podsumowanie

Opium to niezwykle silny i niebezpieczny narkotyk. Choć w przeszłości wykorzystywano go do celów leczniczych, dziś jest jedną z najbardziej uzależniających substancji. Jego stosowanie prowadzi do poważnych problemów zdrowotnych, a przedawkowanie może zakończyć się śmiercią.

W Polsce obowiązują surowe przepisy zakazujące uprawy maku lekarskiego oraz pozyskiwania mleczka makowego. Jednak walka z narkotykami to nie tylko działania prawne – kluczowe jest także szerzenie wiedzy o zagrożeniach związanych z ich zażywaniem. Jeśli kiedykolwiek spotkasz się z propozycją spróbowania opium, pamiętaj, jak wielkie ryzyko niesie ze sobą nawet jedna dawka.

Jeśli problem uzależnienia od opium dotyczy bezpośrednio Cię lub kogoś Tobie bliskiego nie zwlekaj, zadzwoń do najbliższego ośrodka zajmującego się leczeniem odwykowym od narkotyków.

Pod nadzorem merytorycznym:

Piotr Pawłowski

Piotr Pawłowski

Terapeuta

Terapeuta uzależnień z doświadczeniem w terapii osób uzależnionych, DDA i współuzależnionych, absolwent IPSiR UW.