14 lipca 2020

Jak narkotyki uzależniają?

Nie wszystkie szkodliwe substancje psychoaktywne są nielegalne. Alkohol czy nikotyna są ogólnodostępne i dozwolone po osiągnięciu pełnoletności, a też są silnie uzależniające. Jak więc rozpoznać co jest narkotykiem? Czy jednorazowe spróbowanie np. marihuany skutkuje natychmiastowym uzależnieniem? Sprawdź, na jakie substancje uważać, czym jest detoks i gdzie szukać pomocy.

Narkotyki – jakie substancje są określane tym mianem?

Większość substancji psychoaktywnych, które negatywnie działają na układ nerwowy, nazywana jest narkotykami. I chociaż nie ma jednoznacznej definicji, jest to grupa środków odurzających, których spożywanie jest zakazane, a próba odstawienia wiąże się z koniecznością leczenia na terapii albo odwyku.

Dlaczego nie wszystkie substancje psychoaktywne są określane narkotykami? Przykładem są tutaj leki, które w odpowiedniej dawce zachowują właściwości lecznicze – mogą prowadzić do uzależnienia (np. leki przeciwbólowe), a mimo to są legalne.

Narkotyki — rodzaje

W Polsce nielegalne substancje psychotropowe są określone w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.

Często dzieli się narkotyki na miękkie (np. marihuana) i twarde (np. kokaina). Błędem jest myślenie, że te pierwsze w ogóle nie uzależniają – to zależy wyłącznie od konkretnej substancji.

Jednym ze stosowanych podziałów, jest ten biorący pod uwagę działanie fizjologiczne. I tak wyróżnia się substancje:

  • pobudzające OUN (Ośrodkowy Układ Nerwowy) – tzw. stymulanty (np. pochodne amfetaminy, kofeina, kokaina),
  • opóźniające działanie OUN – tzw. depresanty (np. alkohol, morfina, kodeina),
  • zaburzające działanie OUN – tzw. psychodeliki (np. MDMA, LSD-25),
  • o różnym działaniu – czyli takie, które mogą być jednocześnie depresantem i stymulantem (np. konopie indyjskie, niektóre psychodeliki).

Jak uzależniają narkotyki?

Zażywanie substancji psychoaktywnych może skutkować trwałym uszczerbkiem na zdrowiu, a nawet śmiercią. Leczenie narkomanii zależy od stanu pacjenta i tego, jakie zażywa środki. Są sytuacje, kiedy wystarczy terapia, a czasem konieczny jest odwyk albo detoks w specjalistycznym ośrodku. Poszczególne substancje mają inne działanie, dlatego konkretne etapy uzależnienia różnią się między sobą. Można określić natomiast cztery fazy:

  1. eksperymentowanie – pierwsza inicjacja z narkotykami, najczęściej zaczyna się od substancji miękkich, jak marihuana. Zażywanie jest przygodą;
  2. odczuwanie przyjemności z odurzenia – chętne sięganie po substancje psychoaktywne i próbowanie kolejnych rodzajów oraz zwiększanie tolerancji;
  3. dążenie do odurzenia za wszelką cenę – przekładanie „haju” nad pasje, obowiązki czy kontakty ze znajomymi i rodziną. Zmiany w zachowaniu – pojawia się agresja, niepokój, problemy ze snem;
  4. stan odurzenia jest jedyną szansą na normalnie funkcjonowanie – uzależnienie jest silniejsze niż potrzeby, a regularne spożywanie jest wyłącznym priorytetem. Organizm jest wyniszczony, pojawiają się zaburzenia psychiczne i psychozy narkotyczne.

Leczenie narkomanii

Z reguły narkotyki wprowadzają zmiany w psychice, które bywają nieodwracalne. Leczenie narkomanii nie jest proste i wymaga od pacjenta ogromnego zaangażowania, a przede wszystkim, chęci powrotu do zdrowia. Ośrodek odwykowy często jest jedyną szansą na leczenie osób z uzależnieniem.

W niektórych przypadkach wystarczy sama terapia prowadzona przez specjalistę, są też organizowane spotkania grupowe. Takie rozwiązanie stosowane jest w początkowych fazach uzależnienia, kiedy osoba nie odczuwa jeszcze silnej potrzeby zażywania, ale wie, że sprawia jej to przyjemność, np. palenie marihuany od czasu do czasu.

Detoks narkotykowy to nic innego jak odtruwanie organizmu. Pojawiają się fizyczne skutki odstawienia i groźny głód narkotykowy, ale efektem jest wyregulowanie działania ośrodkowego układu nerwowego. Nagłe zaprzestanie brania narkotyków jest też przygotowaniem do dalszej terapii odwykowej.

Odwyk pomaga w przetrwaniu głodu narkotykowego i umożliwia kontrolowane wychodzenie z uzależnienia. Prowadzona jest terapia. Skutki odstawienia narkotyków zaczynają się minimalizować, a organizm wraca do normalnego funkcjonowania. Pacjent w ośrodku otrzymuje odpowiednią opiekę oraz jest pod stałą kontrolą lekarzy.

Każde uzależnienie może skutkować zagrożeniem życia

Ważne jest szybkie reagowanie i podejmowanie odpowiednich kroków. Ośrodek leczenia uzależnień, w tym narkomanii to miejsce, w którym pacjent jest pod dobrą opieką i ma realne szanse na wyjście z problemów. Indywidualnie dopasowana terapia, bezpiecznie przeprowadzony detoks czy odwyk to dla wielu jedyna możliwość odzyskania kontroli nad własnym życiem i uniknięcia śmierci. Jeżeli czujesz, że masz problem z narkotykami albo ma go ktoś z Twoich bliskich – nie zwlekaj, reaguj i nie bój się prosić o pomoc.

Może Cię też zainteresować:

Dodano:

Tekst powstał pod nadzorem merytorycznym

vitalibera